تبلیغات

دانلود برنامه آموزش آشپزی

مطالب پیشنهادی

تبلیغات

دانلود برنامه آموزش آشپزی

بیماری ها سلامت

سرگیجه نشانه ها ، دلایل و درمان آن

loading...

سرگیجه

هنگامی که سرگیجه ( vertigo ) در انسان رخ میدهد  فرد حس می‌کند که خود یا محیط اطراف او در حرکت است.در این هنگام اگر در زمان ایستادن احساس سبکی سر دارید، موقعیت خود را تغییر دهید. مقدار زیادی مایعات بنوشید تا از کم آبی بدن جلوگیری کنید. کم آبی احساس سبکی سر را تشدید می کند. سرگیجه ممکن است کاذب یا واقعی باشد. سرگیجهٔ واقعی می‌تواند به علت مشکلات سیستم عصبی مرکزی مانند سکته مغزی یا گوش داخلی مانند نشانگان منییر باشد.

سر گیجه ای که باعث بشود شما احساس کنید که محیط اطرافتان می چرخد یا در حال حرکت است را سرگیجه دورانی (Vertigo) گویند. سرگیجه یکی از شایع ترین علل مراجعه افراد بزرگسال به پزشک است. اگرچه سرگیجه مکرر یا مداوم می تواند شما را از کار کردن باز دارد اما سرگیجه به ندرت نشان دهنده یک بیماری جدی و تهدید کننده حیات است. درمان سرگیجه به علت و علائم شما بستگی دارد اما معمولاً موثر است.

داشتن سرگیجه یکی از شایع ترین علل مراجعه افراد بزرگسال به پزشک است. اگرچه سرگیجه مکرر یا مداوم می تواند شما را از کار کردن باز دارد اما سرگیجه به ندرت نشان دهنده یک بیماری جدی و تهدید کننده حیات است. درمان سرگیجه به علت و علائم شما بستگی دارد اما معمولاً موثر است.

نشانه های داشتن حس سرگیجه عبارتند از

  • داشتن احساس کاذب حرکت یا چرخش (Vertigo یا سرگیجه دورانی)
  • احساس سبکی سر یا غش
  • از دست دادن تعادل در بدن یا احساس عدم تعادل
  • دیگر احساسات مانند شناور بودن یا سنگینی سر

 

اندام هایی از انسان هستند که می توانند سبب بروز سرگیجه شوند. برخی از این اندام ها عبارتند از

  • چشم های بدن انسان، که به شما کمک می کند تا محل قرارگیری بدن در فضا و چگونگی حرکت آن را تعیین کنید.
  • اعصاب حسی در انسان، که پیام هایی را درباره حرکات و حالات بدن به مغز می فرستند.
  • اندام گوش داخلی در انسان، که دارای حسگرهایی است که به تشخیص ثقل و حرکت عقب و جلو کمک می کند.

 

علت سرگیجه چیست ؟

محرک های خاص، مانند فعالیت ها یا موقعیت های خاص ممکن است سرنخ هایی برای تشخیص علت زمینه ای سرگیجه فراهم کنند. طول مدت سرگیجه و هرنوع علائم دیگری که شما احساس می کنید می تواند در تشخیص علت دقیق کمک کننده باشد.

 

سرگیجه دورانی یا Vertigo چیست؟

سرگیجه دورانی معمولاً نتیجه یک تغییر ناگهانی یا موقتی است که در فعالیت ساختارهای تعادل در گوش داخلی (سیستم دهلیزی) یا در اتصالات ساختارهای تعادل در مغز روی می دهد. این اتصالات حرکت و تغییرات در وضعیت سر را حس می‌کنند. بلند شدن از حالت نشسته یا حرکت سبب بدتر شدن این حالت می‌شود. برخی اوقات سرگیجه دورانی آنچنان شدید است که سبب بروز تهوع، استفراغ و عدم تعادل می‌شود. اما، این مشکل به مدت طولانی ادامه نمی یابد. طی مدت چند هفته بدن معمولاً نسبت به آنچه سبب بروز سرگیجه بوده است، سازگار می شود.

 

برخی از دلایل گرفتن سرگیجه دورانی

  • سرگیجه وضعیتی خوش خیم حمله ای (BPPV). BPPV سبب بروز سرگیجه دورانی شدید و کوتاه مدت، بلافاصله به دنبال تغییر وضعیت سر شده و اغلب زمانی روی می دهد که شما در بستر می‌چرخید یا صبح از خواب بلند می‌شوید. BPPV شایع ترین علت سرگیجه دورانی می باشد.
  • التهاب گوش داخلی. علائم و نشانه‌های التهاب گوش داخلی(التهاب حاد عصب دهلیزی) شامل شروع ناگهانی سرگیجه دورانی به صورت مداوم و شدید که ممکن است چند روز طول کشیده و همراه تهوع، استفراغ و عدم تعادل باشد. این علائم ممکن است شدید بوده و منجر شود شما در بستر بمانید. زمانی که این علائم با از دست دادن ناگهانی شنوایی همراه باشد، این حالت را التهاب لابیرنت می‌نامند. خوشبختانه، التهاب عصب دهلیزی عموماً فروکش کرده و به خودی خود از بین می‌رود.
  • بیماری منییر (Meniere’s disease). در این بیماری مایع بسیار زیادی در گوش داخلی جمع می‌شود. این بیماری با حمله‌های ناگهانی سرگیجه دورانی مشخص می‌شود که تا چند ساعت طول کشیده و با کاهش شنوایی، صدای زنگ در گوش و احساس پری در گوش مبتلا همراه است.
  • میگرن وستیبولار (Vestibular migraine). میگرن بیشتر از یک بیماری سردرد است. همانطور که برخی افراد همراه با میگرن aura(شامل اختلالات بینایی، تاری دید و یا دیدن نوارهای ضربان دار و چشمک زن و یا خطوط زیگزاگی) را تجربه می کنند، سایر بیماران ممکن است سرگیجه دورانی یا سایر انواع سرگیجه را حتی زمانی که سردرد شدید ندارند، تجربه کنند. سرگیجه دورانی ممکن است چند ساعت یا چند روز طول کشیده و ممکن است با سردرد و همچنین حساسیت به نور و صدا مرتبط باشد.
  • نوروم‌آکوستیک. نوروم آکوستیک یک تومور خوش خیم است که بر روی عصب دهلیزی به وجود می‌آید. این عصب رابط گوش داخلی با مغز شما است. علائم نوروم آکوستیک معمولاً شامل از بین رفتن تدریجی شنوایی و وزوز گوش در یک طرف است که با سرگیجه و عدم تعادل همراه می ‌باشد.
  • سایر علل. به ندرت ممکن ‌است سرگیجه دورانی، نشانه‌ یک مشکل عصبی جدی مانند سکته مغزی، خونریزی مغزی یا مولتیپل اسکلروز(ام اس) باشد. در این موارد، معمولاً سایر علائم عصبی مانند دوبینی، اختلال تکلم، ضعف یا کرختی صورت، عدم هماهنگی اندام ها یا مشکلات شدید تعادل نیز وجود دارد.

 

داشتن احساس غش

سرگیجه ممکن است سبب احساس غش و سبکی سر بدون از دست دادن هوشیاری شود. برخی اوقات تهوع، پوست رنگ پریده با احساس غش همراه است.

علل این سرگیجه با احساس غش داشتن عبارتند از

  • کاهش فشارخون (هیپوتانسیون ارتوستاتیک). کاهش قابل توجه فشارخون سیستولی(عدد بالایی فشارخون) ممکن است منجر به بروز سبکی سر یا احساس غش شود. این حالت ممکن است به علت نشستن یا ایستادن بسیار سریع به وجود آید.
  • برون ده ناکافی خون از قلب. برخی شرایط خاص مانند بیماری های مختلف عضله قلب (کاردیومیوپاتی)، ریتم غیرطبیعی قلب (آریتمی) یا کاهش حجم خون ممکن است سبب جریان یافتن ناکافی خون از قلب شود.

 

نداشتن تعادل ( عدم تعادل ) در بدن

عدم تعادل به معنای از دست دادن تعادل یا احساس بی‌ثباتی به هنگام راه رفتن است.

علل این نوع از احساس عبارت است از:

  • مشکلات گوش داخلی (دهلیزی). ناهنجاری‌های گوش داخلی ممکن است سبب شود ضمن راه رفتن به ویژه در تاریکی احساس بی ثباتی ایجاد شود.
  • اختلالات حسی. ضعف بینایی و آسیب عصبی در پاها (نوروپاتی محیطی) در سالمندان شایع است و منجر به اختلال در حفظ تعادل می شود.
  • مشکلات مفصلی و عضلانی. ضعف عضلانی و استئوآرتریت(نوعی آرتریت که مفاصل را گرفتار می‌کند) اگر مفاصلی را گرفتار کند که وزن بدن را تحمل می‌کنند، ممکن ‌است در از دست دادن تعادل مؤثر باشد.
  • بیماری‌های عصبی. اختلالات عصبی مختلف ممکن است سبب از بین رفتن تدریجی تعادل شوند، از جمله بیماری پارکینسون و آتاکسی مخچه ای.
  • داروها. از دست رفتن تعادل ممکن است عارضه‌ جانبی بعضی از داروها از جمله داروهای ضد‌تشنج، آرام بخش‌ها و مسکن‌ها باشد.

علت سرگیجه

دیگر احساس های مرتبط با سرگیجه مانند شناور بودن، شنا کردن یا سنگینی سر در انسان

  • داروها : داروهای کاهنده فشارخون اگر فشارخون را بیش از حد کاهش دهند، ممکن است سبب غش شوند. داروهای دیگری نیز ممکن است سبب احساس سرگیجه شوند که بعد از قطع مصرف دارو، مشکل برطرف می گردد.
  • اختلالات گوش داخلی : برخی اختلالات گوش داخلی می توانند سبب سرگیجه های مداومی شوند که حالت دورانی ندارند.
  • اختلالات اضطرابی : اختلالات اضطرابی مانند حملات پانیک(هراس) و ترس از ترک خانه یا بودن در مکان های بزرگ و فضاهای باز ممکن است سبب سرگیجه شوند. گاهی اوقات اختلال دهلیزی ممکن است سبب بروز علائم شود اما اضطراب سبب می شود که حتی بعد از رفع مشکل گوش داخلی سرگیجه همچنان ادامه یابد.
  • سطوح پایین آهن (کم خونی) : درصورتیکه به کم خونی مبتلا باشید سایر علائمی که ممکن است همراه با سرگیجه روی دهد شامل خستگی، ضعف و پوست رنگ پریده است.
  • قندخون پایین (هیپوگلایسمی) : این وضعیت به طور کلی در افراد مبتلا به دیابت که انسولین تزریق می کنند روی می دهد. سرگیجه ممکن است با تعریق و گیجی همراه باشد.
  • عفونت گوش : گاهی اوقات، عفونت گوش می تواند سبب سرگیجه شود. این نوع سرگیجه با درمان عفونت برطرف می شود.
  • گرما و کم آبی : اگر شما در آب و هوای گرم فعالیت کنید یا به اندازه کافی آب ننوشید، ممکن است احساس سرگیجه داشته باشید. این امر به ویژه زمانی مشاهده می شود که شما داروهای قلبی خاصی را دریافت نمایید. استراحت در یک مکان خنک و نوشیدن آب یا یک نوشیدنی ورزشی به برطرف شدن سرگیجه کمک می کند.
  • سرگیجه مزمن ذهنی یا درونی : این حالت یک سندرم بالینی است که توسط سرگیجه مداوم غیراختصاصی که علت پزشکی آشکار ندارد، مشخص می شود. سرگیجه مزمن ذهنی با افزایش حساسیت به حرکت در ارتباط است.

 

کارهایی که بهتر است قبل از مراجعه به دکتر انجام بدهید

  • قبل از مراجعه به پزشک از هرگونه محدودیت مطلع شوید. در صورت نیاز به انجام آزمایش ممکن است پزشک در مورد مصرف داروها در شب قبل از آزمایش و رژیم غذایی در روز آزمایش دستورالعمل خاصی به شما دهد.
  • حالات خود را در زمان سرگیجه به خوبی توصیف کنید. آیا احساس می کنید که اتاق می چرخد یا شما در اتاق می چرخید؟ آیا احساس می کنید که ممکن است بیهوش شوید؟ آیا هنگام ایستاده گیجی در شما اتفاق می افتد یا در حالت دراز کشیده ؟ همه توصیفات و توضیحات شما از این علائم به تشخیص بیماری توسط پزشک کمک می کند.
  • هر نوع بیماری و علائم خود را حتی اگر بی ارتباط به سرگیجه شما به نظر می رسد، یادداشت کنید. به عنوان مثال، اگر اخیراً احساس افسردگی یا اضطراب می کنید، به پزشک اطلاع دهید.
  • اطلاعات شخصی مهم مانند هر گونه استرس یا تغییراتی که اخیراً در زندگی شما روی داده است را یادداشت کنید.
  • لیستی از تمام داروها، ویتامین ها یا مکمل هایی که دریافت می کنید، تهیه کنید.
  • سوالات خود را بنویسید. زمان ملاقات با پزشک محدود است بنابراین تهیه یک لیست از سوالات به شما در استفاده از زمان کمک می کند. در مورد سرگیجه.

 

احتمالا دکتر سوالاتی در مورد سرگیجه از شما میپرسد. سوالاهایی که ممکن است پزشک بپرسد عبارتند از:

  • آیا گیجی سر در شما مداوم است یا به صورت دوره ای روی می دهد؟
  • اگر گیجی سر شما به صورت دوره ای بروز می کند، هر دوره چه مدت طول می کشد؟
  • چه چیز سبب شروع گیجی سر در شما می شود؟
  • در زمان سرگیجه احساس می کنید اتاق می چرخد یا احساس می کنید حرکت می کنید؟
  • در زمان گیجی احساس غش یا سبکی سر دارید؟
  • آیا گیجی سر سبب از دست دادن تعادل شما می شود؟
  • آیا علائم شما با شنیدن صدای زنگ یا احساس پری در گوش (وزوز گوش) یا اختلال شنوایی همراه است؟
  • آیا به تاری دید مبتلا شده اید؟
  • آیا با حرکت دادن سر، سرگیجه شما بدتر می شود؟
  • چه داروها، ویتامین ها یا مکمل هایی استفاده می کنید؟

دکتر با توجه کردن به نوع گیجی شما، بررسی سابقه پزشکی و داروهای مصرفی شما، و انجام آزمایشات فیزیکی و دستور انجام آزمایشات بیشتر علت سرگیجه شما را مشخص می کند.

در زمان سرگیجه باید چکاری انجام بدهیم؟

اگر در زمان ایستادن احساس سبکی سر دارید، موقعیت خود را تغییر دهید. مقدار زیادی مایعات بنوشید تا از کم آبی بدن جلوگیری کنید. کم آبی احساس سبکی سر را تشدید می کند.

اگر شما در زمان رانندگی احساس گیجی دارید، از دوستان، خانواده یا همکارانتان کمک بگیرید یا از حمل و نقل عمومی استفاده کنید.

چه زمانی باید به دکتر مراجعه کنیم؟

برای هر نوع سرگیجه غیرقابل توجیه، عودکننده یا شدید به دکتر حتما مراجعه کنید. اگر تجربه‌ سرگیجه شدید یا Vertigo همراه با هریک از حالات زیر را دارید حتما به درمانگاه اورژانس مراجعه کنید :

  • صدمه‌ شدید سر
  • سردرد جدید، متفاوت یا شدید
  • تب بالاتر از ۳۸.۳ درجه
  • سفت شدن شدید گردن
  • تاری دید
  • از دست دادن ناگهانی شنوایی
  • اختلال در تکلم
  • ضعف دست یا پا
  • از دست دادن هوشیاری
  • سقوط یا دشواری در راه رفتن
  • درد ‌قفسه‌ ‌‌سینه یا تندی یا کندی سرعت تپش قلب

 

عوامل و چیزهایی که ممکن است خطر سرگیجه را افزایش دهند :

  • سن. افراد مسن تر از ۶۵ سال بیشتر در معرض ابتلا به بیماری هایی هستند که سبب این حالت می شوند. همچنین احتمال دریافت داروهایی که سبب سرگیجه می شوند نیز در این افراد بیشتر است.
  • دریافت برخی داروها. برخی داروها مانند داروهای کاهنده فشارخون، داروهای ضد تشنج، مسکن ها و آرامبخش ها ممکن است سبب این حالت شوند.
  • اگر شما در گذشته این حالت را داشته اید، احتمال ابتلای شما به سرگیجه در آینده بیشتر است.

 

عوارض سرگیجه

داشتن این حس می تواند خطر سقوط و جراحت را افزایش دهد. سرگیجه در زمان رانندگی یا کار با ماشین آلات سنگین احتمال تصادف را افزایش می دهد. معمولا پزشک خانوادگی شما یا پزشک عمومی احتمالاً قادر به تشخیص و درمان شما است. با این حال، در برخی موارد ممکن است شما به متخصص گوش، حلق و بینی(ENT) یا متخصص مغز و اعصاب ارجاع داده شوید. از آنجاکه زمان ملاقات با پزشک کوتاه است، بهتر است که برای این ملاقات آماده باشید. در اینجا اطلاعاتی وجود دارد که به شما در آماده شدن برای ملاقات با پزشک کمک می کند.

 

آزمایش هایی که دکتر برای تشخیص بیماری شما احتمالا انجام دهد :

  • آزمایش حرکت چشمها : پزشک ممکن است زمانی که شما به یک شیء متحرک نگاه می کنید، چشم شما را مورد بررسی قرار دهد. همچنین ممکن هنگامی که آب سرد و گرم در زمان های مختلف در داخل کانال گوش شما قرار دارد، حرکات چشم شما مورد ارزیابی قرار گیرد.
  • آزمایش: در طی این آزمایش شما بر روی یک صندلی که توسط کامپیوتر کنترل می شود نشسته و به آرامی به صورت دایره وار حرکت می کنید. در سرعت های بالاتر، این صندلی به جلو و عقب حرکت می کند.

در بعضی از موارد هم ، نیاز به انجام MRI وجود دارد. در این روش تصاویری متقاطع از سر و بدن شما گرفته می شود. پزشک از این تصاویر برای شناسایی و تشخیص طیف گسترده ای از اختلالات استفاده می کند. MRI برای شناسایی اختلالات مرتبط با مغز که ممکن است سبب بروز سرگیجه دورانی شوند مانند به کار می رود. حتی اگر علتی برای گیجی شما یافت نشود یا اگر حس گیجی شما مداوم باشد، تجویز دارو و سایر درمان ها ممکن است در کنترل علائم شما موثر باشند.

 

درمان های دارویی

  • BPPV. درمان BPPV یک روش ساده است که طی آن پزشک مانورهایی برای طرز قرار گرفتن سر انجام می دهد. این روش معمولاً بعد از یک یا دو بار درمان موثر است.
  • بیماری های گوش داخلی. ورزش هایی وجود دارد که شما از یک متخصص کاردرمانی فرا گرفته و در منزل انجام می دهید. به منظور درمان سریع تهوع و سرگیجه ممکن است پزشک داروهایی مانند meclizine یا diazepam را برای شما تجویز کند یا مصرف dimenhydrinate را توصیه نماید که یک داروی بدون نسخه است. مصرف کوتاه مدت کورتیکواستروئیدها نیز ممکن است در بهبود عملکرد دهلیز موثر باشد.
  • بیماری منییر. درمان بیماری منییر شامل کاهش احتباس آب در بدن از طریق مصرف داروهای مدر(دیورتیک) و پیروی از یک رژیم غذایی با مقدار نمک کم می باشد. ممکن است جراحی نیز توصیه شود.
  • میگرن وستیبولار. به منظور مقابله با سرگیجه دورانی که مرتبط با میگرن وستیبولار است، پزشک احتمالاً تلاش می کند عواملی را که سبب شروع حملات شما می شوند، تعیین کرده و به رژیم غذایی، استرس، خواب و ورزش توجه کند. برخی داروها ممکن است در پیشگیری از میگرن وستیبولار موثر باشند یا به رفع تهوع و استفراغ کمک کنند. همچنین ممکن است به منظور کاهش حساسیت سیستم تعادلی شما نسبت به حرکت کردن ورزش های خاصی به شما آموزش داده شود.
  • اختلالات اضطرابی. پزشک ممکن است به منظور مقابله با اضطراب و مدیریت احساس گیجی مصرف دارو و روان درمانی را به تنهایی یا همراه با هم توصیه نماید.

 

در صورت ابتلا به گیجی، نکات زیر را مد نظر قرار بدهید :

  • گیجی سر ممکن است سبب از دست دادن تعادل شود که خطر سقوط و جراحت جدی را به دنبال دارد.
  • از حرکت کردن به صورت ناگهانی بپرهیزید.
  • به آرامی بلند شوید.
  • زمانی که احساس سرگیجه دارید فوراً بنشینید یا دراز بکشید.
  • اگر گیجی سر بصورت های مکرر دارید از رانندگی یا کار با ماشین آلات سنگین خودداری کنید.
  • اگر شب از رختخواب بیرون می آیید، از روشنایی مناسب در پله ها و محلی که راه می روید، استفاده کنید.
  • در صورت لزوم با استفاده از عصا راه بروید.

 

نکته مهم :

از مصرف الکل، تنباکو و کافئین پرهیز کنید. مصرف بیش از حد این مواد سبب تشدید علائم شما می شود.

 

منبع webmd.com

loading...